Gezondheid voorspelt door relaties - TGL

De kwaliteit van je relaties voorspelt je gezondheid beter dan cholesterol

Het is zo’n zin die je even stil laat vallen.
Niet je cholesterol. Niet of je rookt. Niet hoeveel je beweegt.

Maar de kwaliteit van je relaties blijkt een sterkere voorspeller van gezondheid en levensduur dan veel van deze bekende medische risicofactoren.

Dat laat The Good Life zien, de langstlopende studie ooit naar geluk en gezondheid, uitgevoerd door Harvard. Al meer dan 85 jaar volgen onderzoekers mensen in verschillende levensfasen. De conclusie is verrassend eenvoudig — en tegelijk confronterend: warmte, steun en verbondenheid zijn essentieel voor een gezond leven.

Een open deur — die we steeds weer dichtdoen

Toen ik dit inzicht opnieuw las, dacht ik: wauw. En tegelijk: hoe kan het dat we hier zo weinig mee doen?

Sociale gezondheid voelt als een open deur. Zo vanzelfsprekend, dat we haar steeds opnieuw wegschuiven. Ook ik maak me daar schuldig aan.

Ik groeide op in een omgeving waarin zorgen voor je gezondheid normaal was. Gezonde voeding, bewegen, aandacht voor ontwikkeling en opleiding. Er was geen structureel gebrek aan middelen. Terugkijkend kan ik zeggen: dat was een bevoorrechte positie.

Maar bevoorrecht betekent niet automatisch beschermd.

Het is niet meer vanzelfsprekend

Wat mij de laatste jaren steeds meer opvalt — ook bij mijn eigen kinderen — is hoe ingewikkeld het geworden is om fysiek en mentaal gezond te blijven. Zelfs met een stabiele basis vraagt het leven voortdurend aandacht, afstemming en herstel.

Dat zegt iets belangrijks. Blijkbaar is er méér aan de hand dan individuele leefstijl of persoonlijke veerkracht. Blijkbaar schuurt er iets in hoe we onze samenleving hebben ingericht.

De focus op het individu

We hebben welzijn steeds sterker geïndividualiseerd.

We richten ons op het lichaam (voeding, beweging, slaap). We richten ons op het hoofd (mentale veerkracht, weerbaarheid, zelfregie). En dat is belangrijk — maar niet voldoende.

Wat daarbij steeds verder uit beeld raakt, is onze sociale basis. De netwerken van mensen om ons heen. De dagelijkse nabijheid. De informele steun. Het gevoel erbij te horen.

En als we als mensen de verbinding met anderen verliezen, verliezen we uiteindelijk ook de verbinding met onszelf.

Symptomen behandelen, oorzaken negeren

Wat doen we als het misgaat? We behandelen overgewicht. We behandelen sombere gevoelens. We behandelen leerproblemen. Later behandelen we stress en burn-out.

Op individueel niveau is daar vaak ook iets zinnigs te doen. Maar wat zelden structureel wordt meegenomen, is de vraag:

• Hoe ziet jouw sociale netwerk eruit?
• Wie is er voor jou?
• Waar ervaar je steun, warmte en nabijheid?

Zolang die vragen geen vast onderdeel zijn van zorg, onderwijs en begeleiding, blijven we vooral symptomen bestrijden.

Wat als we het anders zouden doen?

Stel je eens voor dat we bij gezondheidsproblemen standaard breder kijken.
Niet alleen: wat is er mis met jou? Maar ook: hoe sta jij in verbinding met anderen?

Niet als extraatje, maar als fundament.

Wat zou dat betekenen voor hoe we zorg organiseren? Voor hoe scholen werken? Voor hoe we preventie vormgeven? De wetenschap geeft ons het antwoord eigenlijk al. The Good Life laat zien dat sociale verbondenheid een beschermende factor is — net zo reëel als bloeddruk of cholesterol.

Sociale gezondheid zichtbaar maken

Eén van de redenen waarom sociale gezondheid zo vaak wordt vergeten, is simpel: we zien haar niet.

We kunnen een bloedwaarde meten. We kunnen een BMI berekenen. Maar relaties? Die blijven vaak impliciet.

Daarom heb ik de MLM-Tool ontwikkeld. Niet om medische zorg te vervangen, maar om iets zichtbaar te maken wat essentieel is: het netwerk van mensen om je heen. Wie steunend is. Waar warmte zit. Waar het dun wordt.

Niet om te oordelen, maar om te begrijpen.

Van rookvrij naar relationeel gezond

We investeren terecht in een rookvrije samenleving.
Maar misschien is het tijd om daarnaast ook vol in te zetten op iets anders: een sociaal verbonden samenleving.

Niet als soft ideaal, maar als harde gezondheidsstrategie. Want als we eerlijk kijken naar wat de wetenschap ons vertelt, dan is het niet je cholesterol die uiteindelijk bepaalt hoe je oud wordt — maar de mate waarin je je gedragen voelt door anderen.

De vraag is dus niet óf sociale gezondheid belangrijk is.

De vraag is: wat houdt ons nog tegen om haar serieus te nemen?

Schotten? Systemen? Technologie? Individualisering?

Of het ongemak om toe te geven dat gezondheid nooit alleen een individuele verantwoordelijkheid is?

Sociale gezondheid is geen bijzaak. Het is de basis.