Veerkracht is meebewegen - TGL

Veerkracht zit niet in doorgaan, maar in meebewegen

Wat The Good Life ons leert over ouder worden, verlies en nieuwe verbindingen

Ik kan het zelf nauwelijks geloven, maar ik ben vorig jaar 60 geworden.
In mijn hoofd voelt dat nog niet zo. Ik heb immers nog een heel leven voor me — toch zeker nog dertig jaar. Tegelijkertijd merk ik dat mijn lichaam soms andere signalen afgeeft. Kleine pijntjes blijven wat langer hangen. Herstel vraagt meer tijd. En recent dwong een blessure mij tot langdurige rust en minimale inspanning.

Dat klinkt misschien banaal, maar het had een groter effect dan ik vooraf dacht. Niet alleen fysiek, ook sociaal.

Wanneer verbinding stilvalt

Een groot deel van mijn sociale netwerk bevond zich — zonder dat ik me dat echt realiseerde — in het speelveld van sport en bewegen. Samen sporten, samen buiten zijn, samen actief. Toen dat wegviel, vielen ook veel contactmomenten weg. Niet bewust, niet uit onwil, maar omdat het leven ineens anders liep.

En ja, ik roep altijd dat het sociale netwerk dynamisch is. Dat het verandert bij life events.
Maar ervaren hoe dat voelt, is iets anders dan het weten.

Het was even slikken.

Wat veerkracht werkelijk is

In The Good Life, de langstlopende studie ooit naar geluk en gezondheid, beschrijven Robert Waldinger en Marc Schulz veerkracht niet als “doorgaan ondanks alles”. Integendeel. Veerkracht blijkt vooral het vermogen te zijn om mee te bewegen met veranderingen, en om relaties aan te passen aan nieuwe omstandigheden.

Niet vasthouden aan wat was.
Niet forceren wat niet meer kan.
Maar onderzoeken: wat kan er nu wél?

De studie laat zien dat mensen die dit kunnen — die hun sociale leven durven bijstellen en aanpassen — beter omgaan met tegenslag, minder eenzaam zijn en op latere leeftijd meer welzijn ervaren.

Dankbaarheid en realisme

Wat mij in deze periode hielp, was het besef dat ik een sociale basis heb die blijft. Mensen die er zijn, ook als ik niet sport, niet presteer, niet “mee kan”. Dat is geen vanzelfsprekendheid. Dat is iets om te koesteren. Tegelijkertijd merkte ik dat alleen dankbaar zijn niet genoeg was. Er kwam een moment waarop ik voelde: ik wil weer iets ondernemen. Niet om terug te gaan naar hoe het was, maar om mijn netwerk opnieuw in beweging te brengen — passend bij wie ik nu ben. Ook omdat het leven zich steeds vaker afspeelt “in en rond het huis”. Dat maakte ineens zichtbaar wat veel ouderen in mijn directe omgeving dagelijks meemaken.

Je weet het wel, rationeel. Maar het zelf ervaren geeft een ander perspectief.

Moeite doen

In de afgelopen maanden heb ik een paar ideeën uitgevoerd die al langer in mijn hoofd zaten. Kleine stappen, geen grootse plannen.
Zingen in een sing-along koortje in de buurt of Koken voor mensen in de flat.

Als ik was blijven sporten zoals voorheen, was ik daar waarschijnlijk nooit aan toegekomen. En nu merk ik wat het oplevert. Zingen is een boost voor lichaam en geest: een uur lang geluid maken, samen ademen, samen lachen. Koken doe ik graag als ik er tijd voor heb — en een tafel vol maakt dat dubbel zo leuk.

Zoals een Brabantse cabaretier “Theo Maassen” zo raak zegt: “Je moet er wel moeite voor doen.”
Zonder moeite verstilt het leven. Zonder doen beland je snel achter de geraniums.

Verbindingen veranderen — en dat is oké

De Harvard-studie is daar helder over: sociale netwerken veranderen continu. Sommige relaties verdiepen zich, andere vervagen. Dat is geen falen. Dat is het leven.

Ook ik moet erkennen dat sommige waardevolle verbindingen niet meer haalbaar zijn. Soms verdwijnen ze stilletjes, soms door gebrek aan contact. Is dat erg? Nee. Is het soms pijnlijk? Ja. Zeker als je meer zou willen dan realistisch haalbaar is.

Juist daarom wordt kiezen in verbindingen belangrijker naarmate je ouder wordt. Niet alles kan. Niet iedereen past mee in elke levensfase. En dat vraagt bewustzijn.

Zicht krijgen om te kunnen kiezen

Wat mij helpt, is mijn sociale netwerk zichtbaar maken. Niet om te oordelen, maar om te begrijpen.

• Wie zijn er?
• Waar is wederkerigheid?
• Wat vraagt energie, en wat geeft energie?

De MLM-Tool gebruik ik daarbij ook voor mezelf. Door mijn relaties letterlijk in beeld te brengen, zie ik wat ik anders over het hoofd zou zien. Het helpt om realistische keuzes te maken. Om te accepteren dat sommige verbindingen rust nodig hebben, terwijl andere juist aandacht vragen.

Dat is geen verlies. Dat is onderhoud.

De kern van The Good Life

Wat The Good Life ons uiteindelijk leert, is dit:
een goed leven is geen vaststaand eindpunt. Het is een voortdurend proces van afstemmen, aanpassen en verbinden.

Veerkracht zit niet in blijven wie je was.
Veerkracht zit in durven worden wie je nu kunt zijn — mét de mensen die daarbij passen.

En misschien is dat wel één van de belangrijkste lessen van ouder worden:
Niet alles hoeft mee, maar wat blijft, verdient aandacht.