Herstel is géén solo-project - TGL

Een goed sociaal netwerk beschermt tegen stress en burn-out

Waarom herstel géén solo-project is

Ik zeg vaak: stress ken ik goed.
Burn-out? Nee, die heb ik nooit gehad.

Maar als ik eerlijk ben, klopt dat niet helemaal.

In juli 2008 kwam ik terug uit Turkije. Een korte, mislukte emigratie en relatie lagen achter me. Ik had twee jonge kinderen, grote schulden, een leeg huis en geen baan. Geld voor misschien nog twee maanden. En toch dacht ik: dit lossen we wel op.

Met een enorme hoeveelheid energie — achteraf vooral adrenaline — ging ik door. En ik ging dóór. Terwijl het leven ondertussen niet pauzeerde.

Wanneer het leven blijft stapelen

In korte tijd volgden overlijdens elkaar op. De man van een zeer nabije vriendin. De oma van mijn kinderen. Een moeder op school. Mijn peettante. Mijn neef, die zelf een einde aan zijn leven maakte. En uiteindelijk mijn vader, na een rijk leven.

Als ik het nu opschrijf, weet ik niet eens meer of de volgorde klopt. Zo voelt het ook: het gebeurde gewoon. Ik had inmiddels een baan, voelde me niet thuis in mijn eigen huis en probeerde twee kinderen door deze periode heen te loodsen.

Ik draaide niet meer op energie. Alleen nog op adrenaline.

Het lichaam trekt aan de noodrem

Mijn mentale veerkracht hield het ogenschijnlijk vol. Maar mijn lichaam niet. Eerst kwam er een frozen shoulder. En niet veel later de andere. Dat waren geen pijntjes. Dat was een rode noodknop.

Ik moest stoppen.

En dat was ingewikkelder dan ik dacht. Zelfs thuis op de bank zitten lukte niet meteen — adrenaline laat zich niet zomaar uitschakelen. Ironisch genoeg had ik als zelfstandig ondernemer twee dingen goed geregeld: mijn arbeidsongeschiktheidsverzekering en mijn overlijdensrisicoverzekering. Ik mocht niet ziek worden. En ik mocht al helemaal niet doodgaan. Maar precies dat gebeurde: ik viel stil.

Niet alleen — ondanks alles

Wat mij in die periode door het herstel hielp, was niet mijn “mentale kracht”. Niet mijn doorzettingsvermogen. Niet mijn plannen of strategieën.

Het was mijn sociale netwerk.

Vrienden die hielpen. Maar vooral: mensen die in mij bleven geloven. Die naast me zaten als ik huilend op de bank lag. Die begrip hadden als ik op het laatste moment afzegde. Die mij namen zoals ik was — ook op mijn slechtste momenten.

En ja, laten we eerlijk zijn: sommige dingen moet je alleen doen. Niemand neemt je pijn over. Niemand lost onverwachte schulden voor je op. Herstel blijft uiteindelijk jouw weg.

Maar je hoeft hem niet alleen te lopen.

Wat The Good Life ons hierover leert

De Harvard-studie The Good Life laat precies dit zien. Mensen die sterke, warme en betrouwbare relaties hebben, herstellen sneller van stress. Ze lopen minder risico op langdurige uitputting en ervaren minder eenzaamheid — zelfs in moeilijke perioden.

Belangrijk detail: het gaat niet om het aantal mensen om je heen, maar om de kwaliteit van de verbinding. Vertrouwen. Nabijheid. Gezien worden, ook als je niets te geven hebt.

Burn-out en chronische stress ontstaan zelden alleen door werkdruk. Ze worden versterkt door gebrek aan relationele steun. Door het gevoel dat je alles alleen moet dragen.

Stress is individueel — herstel is relationeel

Toch blijven we stress en burn-out vooral benaderen als individuele problemen.

• Je moet beter grenzen stellen.
• Je moet leren ontspannen.
• Je moet aan je mentale veerkracht werken.

Allemaal waardevol — maar onvolledig.

Wat bijna nooit standaard wordt meegenomen, is de vraag:

• Hoe ziet jouw sociale netwerk eruit als het spannend wordt?
• Wie is er werkelijk beschikbaar?
• Waar zitten de gaten?

Daarom werk ik met de MLM-Tool. Niet als oplossing voor alles, maar als manier om zichtbaar te maken wat vaak onzichtbaar blijft: je sociale basis. Waar steun zit. En waar je misschien te veel alleen staat.

Verbinding als beschermlaag

Wat ik heb geleerd — en wat The Good Life bevestigt — is dit:
Een goed sociaal netwerk voorkomt niet dat het leven pijn doet. Maar het voorkomt wel dat je erin verdwijnt.

Sociale steun is geen luxe. Het is een beschermlaag tegen stress en uitputting. En misschien is dat wel één van de meest onderschatte inzichten in hoe we omgaan met burn-out en herstel.

Niet alles hoeft alleen.